Dość mrożonek, koniec z puszkami! Od wczesnej wiosny można zacząć objadać się świeżymi liśćmi różnych odmian sałat uprawianych pod gołym niebem. Rośliny rosnące w naturalnych promieniach słońca mają znacznie więcej witamin niż ich zimowe, szklarniowe siostry. A co najważniejsze - sałatowa uczta nie niesie za sobą prawie żadnych konsekwencji - średnia porcja zielonych liści ma mniej niż 20 kcal.
Nie dość że niskokaloryczna, świeża zielenina dostarcza organizmowi dużych ilości błonnika, który przyspiesza przemianę materii. Liście salaty zawierają duże ilości wody organicznej, która jest łatwo przyswajalna dla komórek i pomaga organizmowi utrzymać odpowiednią ilość płynów w organizmie. Wszystkie odmiany sałat są dodatkowo prawdziwą skarbnicą witamin i mikroelementów – naturalnym źródłem potasu, wapnia, fosforu, magnezu, witaminy A, beta karotenu, witaminy z grupy B, kwasu foliowego.
Niestety bardziej delikatne odmiany (tradycyjna sałata głowiasta, roszponka, czy sałata dębowa) tracą witaminy już w kilka dni po zerwaniu. Nieco trwalsze są odmiany o bardziej mięsistych liściach – cykoria i sałata lodowa. Sałaty najlepiej przechowywać w ciemnym, chłodnym miejscu (np. lodówce). Przed zwiędnięciem zabezpieczy ją foliowa torebka, albo zwilżona ściereczka. Sałaty nie powinno się gnieść, gdyż mleczny sok wypływający z uszkodzonych liści jest pożywką dla bakterii. Sałaty nigdy nie kroi się nożem, tylko po umyciu rwie na malutkie, nadające się na jeden kęs kawałeczki.
Sałata głowiasta, siewna, masłowa (Lactuca sativa)
Królowa matka wszystkich sałat. Duże, kruche liście nadają się dla osób o wrażliwych żołądkach, działa odkwaszająco na organizm, a mleczny sos ma właściwości uspakajające. Osoby dbające o linie uspokoi fakt, że ma tylko 15 kalorii w100 gramach (zamiast śmietaną czy oliwą, wystarczy ja skropić sokiem z cytryny).
Przed podaniem można włożyć umyte liście do zamrażarki, lub zanurzyć w wodzie z lodem – będzie wtedy świeża i chrupiąca. Odwrotny efekt daje sól, która delikatnie maceruje liście i powoduje, że roślina wypuszcza soki.
Sałata rzymska, długolistna ( Lactuca sativa var. romana , sativa var. Longifolia)
Na polskich stołach pojawiła się już w pierwszej połowie XVI w., sprowadzona przez królową Bonę. Sałata ta tworzy zwarte, delikatnie wydłużone główki przypominające młodą kapustę albo przerośniętą cykorię. Mięsiste, kruche, lśniące jasnozielone liście mogą mieć nawet 25 cm. Pod względem wartości odżywczych jest najwartościowszą z wszystkich sałat. Grube, wyraźnie widoczne nerwy liści są pełne bogatych w witaminy i mikroelementy soków. Dodatkowo wyróżnia się wyjątkowo delikatnym, słodkim smakiem.
Sałata lodowa (Lactuca sativa var. capitata )
Jej pełna nazwa to krucha sałata głowiasta. Pochodzi z Ameryki i w zależności od rodzaju uprawy jest intensywnie zielona (z gruntu) lub raczej seledynowa (ze szklarni). Dorodne okazy mogą ważyć nawet około kilograma. Soczyste, szkliste i chrupiące liście długo zachowują świeżość - można ją przechowywać w lodówce nawet kilkanaście dni. Sprawdza się zarówno na surowo, jak i po ugotowaniu – można ją np. faszerować mięsnym nadzieniem!
Batawia (Lactuca sativa var. batavia)
Odmiana powstała ze skrzyżowania sałaty głowiastej i lodowej. Charakterystycznie ciemno czerwonawe końcówki liści czynią ją wyjątkowo dekoracyjną. Jest krucha i chrupiąca, niestety bardzo źle znosi transport i dłuższe przechowywanie.
Sałata dębolistna (Lactuca sativa var. crispa)
Nazwę zawdzięcza długim, wąskim listkom o nieregularnym kształcie i postrzępionych końcach. Zielono czerwone kruche listki o ciemniejszych końcówkach mają wyrazisty, orzechowy smak. Sałata jest bardzo delikatna, najlepiej smakuje świeżo po zerwaniu, można ją przechowywać jedynie kilka dni.
Sałata listkowa (Lactuca sativa var. Foliosa)
Kolorowe – od jasnej zieleni po bordo listki – tworzą luźne rozety i zbiera się je pojedynczo. Niezwykle delikatna odmiana bardzo źle znosi pakowanie, w sprzedaży więc znaleźć ją można niezwykle rzadko, najlepiej hodować ją w ogródku.
Lollo rossa i Lollo bionda (Lactuca sativa var. Lollo rossa, var. Lolo bionda)
Niezwykle dekoracyjna włoska siostra sałaty listkowej – też nie tworzy zwartej główki, tylko luźne rozety liści. Występuje w odmianie seledynowej (bionda) i czerwonofioletowej (rossa). Delikatne kędzierzawe liście nie dość, że apetycznie wyglądają potraw, są smaczne, pełne wartości odżywczych i co najważniejsze można je przechowywać w lodówce około tygodnia.
W następnym odcinku kuzyni cykorii podróżnik - cykoria sałatowa, endywia, radichio i inne…
a także jadalne kwiaty - nasturcja, ogórecznik, chryzantema, mniszek
Pani Jekyll
Tagi: Ekologia, Green Power, Kuchnia, Ogród
